patari.org
Χώρος συζήτησης της πατριωτικής αριστεράς
Συχνές Ερωτήσεις
Αναζήτηση
Κατάλογος Μελών
Ομάδες Μελών
Εγγραφή
Προφίλ
Συνδεθείτε, για να ελέγξετε την αλληλογραφία σας
Σύνδεση
patari.org Αρχική σελίδα
->
Πολιτική συζήτηση
Δημοσίευση απάντησης
Όνομα μέλους
Θέμα
Περιεχόμενο
Emoticons
Περισσότερα Emoticons
Χρώμα γραμματοσειράς:
Προεπιλογή
Βαθύ Κόκκινο
Κόκκινο
Πορτοκαλί
Καφέ
Κίτρινο
Πράσινο
Λαδί
Κυανό
Μπλέ
Βαθύ Μπλέ
Λουλακί
Βιολετί
Λευκό
Μαύρο
Μέγεθος γραμματοσειράς:
Μέγεθος γραμματοσειράς
Μικροσκοπικό
Μικρό
Κανονικό
Μεγάλο
Τεράστιο
Να κλείσουν τα Tags
[quote="vngelis"]Τρίτη, 5 Ιουνίου 2012 Άρθρα από την «Πάλη Των Τάξεων» Πάνω στην οικονομική κρίση του 1931-32 (ΜΕΡΟΣ Β) Στην ανάρτηση αυτή παρουσιάζουμε άλλα 4 άρθρα, μετά τα προηγούμενα τέσσερα, από την περίφημη εφημερίδα «Πάλη των Τάξεων» Τα άρθρα της «Πάλης των Τάξεων» που έχουμε επιλέξει, έχουν μια ιδιαιτερότητα: αναφέρονται όλα στη μεγάλη οικονομική κρίση που, ξεκινώντας το 1929 από τις ΗΠΑ, έπληξε και την Ελλάδα στα 1931-32, καθώς και στις συνέπειες αυτής της κρίσης πάνω στην εργατική τάξη. Την ανεργία, τη φτώχεια και, φυσικά, τα δρακόντεια μέτρα λιτότητας και τρομοκρατίας με τα οποία η τότε κυβέρνηση του Ελ. Βενιζέλου επιχείρησε να αντιμετωπίσει την κρίση. Οι ομοιότητες με το σήμερα είναι τόσο χτυπητές που ξαφνιάζουν. Αξίζει κανείς να διαβάσει αυτά τα κομμάτια, να πάρει μια γεύση από αυτή την σπουδαία επαναστατική φωνή μιας εποχής που έχει πολλά κοινά με την δική μας. Και αξίζει να το κάνει όχι από ιστορικό ενδιαφέρον και μόνο, αλλά κυρίως για να βγάλει πολύτιμα συμπεράσματα για το σήμερα. Άρθρο 1ο ΝΑ ΕΝΤΑΘΕΙ Η ΠΙΕΣΗ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΑΝΕΡΓΟΥΣ Αφού επί δύο χρόνια οι υπουργοί της κυβέρνησης Βενιζέλου αρνιόνταν την ύπαρξη της ανεργίας. Αφού απέδιδαν όλη την κίνηση των ανέργων στα 1930-31 στις αρχειομαρξιστικές ενέργειες, τις οποίες αντιμετώπισαν με τα γκλομπ και τη φυλακή, έρχεται τώρα η ίδια η κυβέρνηση να αναγνωρίσει πως υπάρχει ανεργία, και πως οι 300.000 των ανέργων που υπολογίζεται ότι υπάρχουν είναι πραγματικές. Μαζί με τις οικογένειες τους, ένα εκατομμύριο άτομα. Κάτω από την πίεση της κίνησης των ανέργων, και με σκοπό να τη σταματήσουν, να τη διαλύσουν, να την αποσπάσουν από τους φυσικούς της αρχηγούς, τους κομμουνιστές, οι αστοί μεταχειρίζονται τη βία κατά των κομμουνιστών και κάνουν και μερικές παραχωρήσεις στους ανέργους. Απαγορεύουν τις συγκεντρώσεις, τρομοκρατούν τις συνοικίες, κατάσχουν τους καταλόγους της Πενηνταμελούς Επιτροπής1, κάνουν επιθέσεις στα τοπικά κέντρα, με σκοπό να τα κλείσουν. Από την άλλη, αρχίζουν να λαβαίνουν μέτρα, προσπαθούν να βρούνε χρήματα για να δώσουν συσσίτια στους ανέργους. Ο τρόπος που βρήκανε είναι οι φόροι, και φόροι που πέφτουν πάνω στα φτωχά στρώματα. Ως πρώτη δόση είναι ο φόρος πάνω στα τσιγάρα, από τον οποίο ελπίζουν να πάρουν 30 εκατομμύρια το χρόνο. Αυτό όμως το ποσό είναι αστείο. Η αντιμετώπιση της ανεργίας δε γίνεται με 40 ή με 100 εκατομμύρια. Χρειάζονται δισεκατομμύρια. Και αυτά υπάρχουν. Είναι τα δισεκατομμύρια που πληρώνονται για χρέη και για εξοπλισμούς. Από εκεί πρέπει να παρθούν και να δοθούν στους ανέργους. Η αστική τάξη φαντάζεται πως με τα συσσίτια θα ξεγελάσει τους εργάτες. Σ' αυτό γελιέται. Μονάχα με το ψωμί δεν μπορούν να ζήσουν. Χρειάζονται ρούχα, παπούτσια, νοίκι, θέρμανση, γιατρούς και γιατρικά. Αυτά πρέπει να τους δοθούν. Επίδομα, συσσίτια, ιατρική περίθαλψη, κατοικία δωρεάν. Αυτή είναι η απαίτηση των ανέργων για αυτό πρέπει να παλέψουν με επικεφαλής την Πενηνταμελή Επιτροπή Ανέργων. Αυτά που είναι αναγκασμένη να δώσει η αστική τάξη κάτω από την πίεση των γεγονότων και την κίνηση των ανέργων, τα δίνει με σκοπό να σταματήσει το κίνημα, να ξεγελάσει τους ανέργους. Σ' αυτό πρέπει να αντιδράσουμε. Μαζί με τα άλλα, πρέπει να κάνουμε να αποτύχει το σχέδιο της αστικής τάξης να παραδώσει τους ανέργους στα χέρια της αστυνομίας. Έχουν δικαίωμα και πρέπει να το απαιτήσουν. Τα συσσίτια πρέπει να τα διαχειρίζονται οι ίδιοι με τις επιτροπές τις δικές τους, στα Τοπικά Κέντρα και όχι στις εκκλησίες. Αυτές είναι οι επιδιώξεις: επίδομα ανεργίας, συσσίτιο, περίθαλψη ιατρική, νοίκι, εις βάρος του δήμου και του κράτους. Διαχείριση όλου του μηχανισμού της αντιμετώπισης της ανεργίας από τους ίδιους τους ανέργους. Ο αγώνας δεν πρέπει να πάψει. Πρέπει να συνεχιστεί με μεγαλύτερο πείσμα και αποφασιστικότητα. 1 Η 50μελής Επιτροπή Ανέργων στην Αθήνα (και η 30μελής στη Θεσσαλονίκη), καθώς και τα Τοπικά Κέντρα Ανέργων, ιδρύθηκαν από την ΚΟΜΛΕΑ για να οργανώσουν το κίνημα των ανέργων. Χάρη στη δράση αυτών των επιτελείων, τα πρωτοπόρο αιτήματα που έβαζαν και την τόλμη με την οποία κινήθηκαν, οι Κομμουνιστές-Τροτσκιστές της εποχής κατάφεραν να ξεσηκώσουν ένα τεράστιο κίνημα ανέργων, που είχε πολύ σημαντικές κατακτήσεις. Όλα αυτά είναι εξαιρετικά χρήσιμα μαθήματα για το σήμερα. Π.χ., ας προσέξουμε την απαίτηση όλος ο μηχανισμός αντιμετώπισης του προβλήματος της ανεργίας να βρίσκεται υπό τον έλεγχο των ίδιων των ανέργων. Άρθρο 2ο ΕΝΩ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΑΝΕΡΓΟΥΣ ΔΕΝ ΕΧΟΥΝ ΛΕΦΤΑ «Επίσης, απεφασίσθη όπως δοθή ετήσια επιχορήγησις εις την Εθνικήν Ακτοπλοϊαν 8 εκατομμυρίων δραχμών, εφ' όσον δε θα εξασφαλίζεται εις τους μετόχους της εταιρείας μέχρις 6% δια την εξασφάλισιν ενός ποσοστού, μέχρις 7% δια την απόσβεσιν του κεφαλαίου». Κάτω από το πρόσχημα της υποστήριξης της βιομηχανίας για να δίνει δουλειά στους ανέργους, η αστική κυβέρνηση μοιράζει τα εκατομμύρια που εισπράττει από τους χωριάτες και τους εργάτες και τα δίνει στους εφοπλιστές και τους βιομηχάνους. Δίνει 8 εκατομμύρια το χρόνο στον Εμπειρίκο1 για να αντιμετωπίσει τις ζημιές που έπαθε από την κρίση. Του δίνει τα μέσα να εκμεταλλεύεται εργάτες και όχι να τους δίνει δουλειά. Αυτή είναι μια απάτη που γίνεται εις βάρος των εργατών, να ζητάνε να κρύψουν κάτω από φιλεργατική μάσκα τα επιδόματα στους αστούς2. Αν θέλανε να συντηρήσουν τους εργάτες, δεν ήταν ανάγκη να δώσουν τα λεφτά στους αστούς για να τα δώσουν στους εργάτες. Μπορούσαν να τους τα δώσουν απ' ευθείας. Άλλωστε ο νόμος το λέγει καθαρά. Με τα εκατομμύρια αυτά, θα εξασφαλισθούν στους κεφαλαιούχους: μέρισμα 6% και απόσβεση 7%, δηλαδή 13%. Αυτό είναι απόδειξη ατράνταχτη ότι οι καπιταλιστές δεν είναι πια ικανοί να βγάζουν κέρδη υπό τις σημερινές συνθήκες και ζητάνε από το κράτος να τους τα δώσει. Αλλά από τη στιγμή αυτή, ομολογούν οι ίδιοι τη χρεωκοπία του καπιταλιστικού συστήματος, που στηρίζεται στο κέρδος, και από τη στιγμή αυτή έχουν απαγγείλει την καταδίκη του αστικού τρόπου παραγωγής. Ο οποίος πρέπει να κάνει τόπο στη σοσιαλιστική παραγωγή. 1 Η οικογένεια των Εμπειρίκων, από την Ανδρο, είναι μια από τις ιστορικότερες εφοπλιστικές οικογένειες της χώρας. Για δεκαετίες ολόκληρες, ήλεγχε την ακτοπλοϊκή συγκοινωνία. 2 Η απευθείας επιδότηση των καπιταλιστών από το κράτος, δήθεν για την αντιμετώπιση της ανεργίας, δεν είναι φαινόμενο των τελευταίων δεκαετιών. Όπως βλέπουμε σε αυτό το άρθρο, είναι συνυφασμένη με την ιστορία του ελληνικού καπιταλισμού Άρθρο 3ο ΣΤΗΝ ΥΠΟΔΟΥΛΩΣΗ ΚΑΙ ΤΗ ΧΡΕΩΚΟΠΙΑ Πέντε μήνες τώρα, παρακολουθήσαμε από τις στήλες της «Πάλης» την επίδραση της οικονομικής κρίσης στη διεθνή κλίμακα και στη χώρα μας, καθώς και τις προσπάθειες της μπουρζουαζίας, της δικής μας και της ξένης, να την αντιμετωπίσει. Είπαμε ότι αυτό ξεπερνά τις ικανότητες της μπουρζουαζίας. Στη χώρα μας παρακολουθήσαμε τις απελπισμένες προσπάθειες της βενιζελικής κυβέρνησης να αντισταθεί στο ρεύμα και είπαμε ότι οι προσπάθειες αυτές δεν μπορούν να σώσουν την κατάσταση. Τα έσοδα του κράτους λιγοστεύουν. Το Νοέμβριο και το Δεκέμβριο, το έλλειμμα ανέβηκε στα 180 εκατομμύρια. Στο τέλος του οικονομικού έτους, δηλαδή το Μάρτη του 1932, το έλλειμμα θα φτάσει τα 1.000 εκατομμύρια. Η εξαγωγή της χώρας λιγοστεύει, η εισαγωγή αυξαίνει. Το συνάλλαγμα της Εκδοτικής Τραπέζης1 διαρκώς λιγοστεύει. Τα δημόσια έργα σταμάτησαν και κινδυνεύουν να καταστραφούν. Είπαμε ότι δε μένει άλλη λύση για την αστική τάξη παρά το δάνειο ή το ξέπεσμα (σ.σ. υποτίμηση) της δραχμής. Μα δάνειο μοναχά από τη Γαλλία μπορεί να δοθεί. Γι’ αυτό θα πρέπει η Ελλάδα να υποδουλωθεί στη Γαλλία, να δεχθεί τους όρους της, και ένας από τους όρους είναι και η αναγνώριση του Οθωμανικού χρέους2. Ο Βενιζέλος ταξιδεύει με το δίσκο της ζητιανιάς στο χέρι. Ζητάει χρήματα όπως όπως και είναι πρόθυμος να δεχθεί ότι όρους του θέσουνε. Δέχεται να γίνει έλεγχος της οικονομικής κατάστασης της χώρας από τους ξένους κεφαλαιούχους. Μια μερίδα αστών προτείνει τη σκεπασμένη χρεωκοπία, την αναστολή της πληρωμής των τοκοχρεολυσίων. Όπως ξέρουμε, οι Έλληνες εργάτες και χωριάτες πληρώνουν 3 δισεκατομμύρια και 800 εκατομμύρια για τόκους των πολεμικών και ληστρικών δανείων. Το να μην πληρώσουν τους τόκους αυτούς φαίνεται σε μια μερίδα αστών σαν λύση της κατάστασης. Μα αυτό δεν μπορεί να γίνει δεκτό από τη μεγάλη αστική τάξη. Σήμερα τα τρία τέταρτα των εθνικών δανείων βρίσκονται στα χέρια των Ελλήνων μεγαλοαστών. Αν δεχτούν τη χρεωκοπία, τότε τα έξοδα της κρίσης θα τα πληρώσουν αυτοί. Αυτό είναι ενάντια στο συμφέρον τους σαν τάξης και δε θα το δεχτούν. Ενώ τα δάνεια θα τα πληρώσουν οι εργάτες και οι αγρότες. Το μόνο που θα ήτανε διατεθειμένοι να δεχτούν είναι να αναβληθεί η πληρωμή των χρεολυσίων για πέντε χρόνια, αλλά η οικονομία που θα προέλθει απ' αυτό δε γεμίζει τις τρύπες του προûπολογισμού. Μπροστά στην αστική τάξη, αν δε βρει δάνειο, τίθεται το δίλημμα: Ή να καταφύγει στη χρεωκοπία, είτε να αφήσει τη δραχμή να πέσει (σ.σ. να υποτιμηθεί). Στην πρώτη περίπτωση, η ζημία θα είναι εις βάρος των εσόδων της, εάν με το ξέπεσμα της δραχμής η ζημιά δε βαρύνει τους εργάτες και τους χωριάτες. Αν δε βρει αντίσταση από τους εργάτες και τους χωριάτες, τότε τα έξοδα θα τα πληρώσουν οι τελευταίοι3. Το καθήκον μας είναι να οργανώσουμε τον αγώνα του προλεταριάτου εναντίον των σχεδίων των καπιταλιστών. 1 Εκδοτική τράπεζα, δηλαδή, τράπεζα που εξέδιδε το χαρτονόμισμα, ήταν από το 1928 η Τράπεζα της Ελλάδος. 2. Μετά τη διάλυση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, ένα μέρος των χρεών της προς τους δυτικούς τραπεζίτες το ανέλαβαν οι χώρες που είχαν προσαρτήσει εδάφη της, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα. 3. Ακριβώς ό,τι συμβαίνει και σήμερα. Αν η ελληνική μεγαλοαστική τάξη δεχθεί τη χρεοκοπία, δηλαδή, επιτρέψει στην κυβέρνηση της να αρνηθεί ή να αναστείλει την αποπληρωμή του χρέους, τότε θα ζημιωθεί και η ίδια, καθώς ένα μεγάλο μέρος του χρέους βρίσκεται στα χέρια της. Αν επιτρέψει την έξοδο της χώρας από το ευρώ (το αντίστοιχο με την αποσύνδεση της δραχμής από το χρυσό στην κρίση του 1931-2), οι συνέπειες θα εξαρτηθούν από το κατά πόσον θα μπορέσει να φορτώσει τη ζημιά στην εργατική τάξη και τα άλλα φτωχά κοινωνικά στρώματα. Πάντως, η καλύτερη λύση και τότε και τώρα για τους μεγαλοκαπιταλιστές είναι τα νέα δάνεια, που επιβαρύνουν απευθείας το λαό. Άρθρο 4ο Η ΦΟΥΡΤΟΥΝΑ ΠΛΗΣΙΑΖΕΙ Ο Νιμάγερ, ο διεθνούς φήμης οικονομολόγος που κάλεσε ο Βενιζέλος για να εξετάσει την κατάσταση, των οικονομικών του κράτους και της χώρας, τέλειωσε τη μελέτη του και θα ανακοινώσει τα αποτελέσματα των ερευνών του στη Δημοσιονομική Επιτροπή της Κοινωνίας των Εθνών. Απ' ότι αφέθηκε να μαθευτεί, τα συμπεράσματα του δεν απέχουν καθόλου από τις διαπιστώσεις που κάναμε εδώ και τόσους μήνες. Η αστική Ελλάδα κατατρώγεται από αρρώστιες που δεν απέχει πολύ καιρό το ξέσπασμα τους. Τα γιατρικά που πρότεινε ο Νιμάγερ είναι γιατρικά αστικής προέλευσης και θα κληθεί η εργατική τάξη να τα πάρει. Περιορισμός των δημοσίων υπαλλήλων, σταμάτημα των έργων, περιορισμός της εισαγωγής και έκδοση χαρτονομίσματος χωρίς χρυσό αντίκρισμα. Δηλαδή μεγαλύτερη ανεργία και ξέπεσμα του μεροκάματου. Σε μια ταξική κοινωνία, το κάθε τι αντιμετωπίζεται από την ταξική άποψη. Στην αστική κοινωνία, κάθε μέτρο που λαβαίνει η μπουρζουαζία για να διατηρήσει την κυριαρχία της στρέφεται κατά των εργατών. Το ελληνικό προλεταριάτο θα υποχρεωθεί να δουλέψει με ξευτελισμένο μεροκάματο, να κατεβεί στο επίπεδο του Κινέζου εργάτη1 που μένει ο πιο κακοπληρωμένος εργάτης του κόσμου. Ο άνεργος θα πεθάνει από την πείνα χωρίς βοήθημα κανένα. Ο περιορισμός της εξαγωγής, η ελάττωση της εισαγωγής με περιοριστικά μέτρα, το σταμάτημα του εμπορίου και της ναυτιλίας δείχνουν καθαρά ότι η αστική Ελλάδα δεν μπορεί να ζήσει σήμερα μόνο με τις δυνάμεις της, χωρίς ξενική βοήθεια. Και η βοήθεια αυτή δε δίνεται. Η αστική τάξη θα δοκιμάσει να ρίξει στις μάζες αυτά τα βάρη της σωτηρίας της. Η αγανάκτηση των εκμεταλλευομένων συσσωρεύεται και θα ξεσπάσει άγρια. Η αστική τάξη λαβαίνει τα μέτρα της για να αντιμετωπίσει τη φουρτούνα που θα ξεσπάσει. Οι κομμουνιστές δεν πρέπει να μένουν αργοί. Στις μάχες που θα δοθούν μεταξύ της αστικής και της εργατικής τάξης, οι κομμουνιστές πρέπει να είναι επικεφαλής των εργατών. 1 Είναι σαν να έχει γραφεί σήμερα! Και τότε οι Έλληνες εργάτες πάλευαν για να μην κατέβουν στο επίπεδο του Κινέζου εργάτη.[/quote]
Επιλογές
HTML
Ανενεργό
BBCode
Ενεργό
Smilies
Ενεργά
Απενεργοποίηση BBCode σ' αυτή τη δημοσίευση
Απενεργοποίηση Smilies σ' αυτή τη δημοσίευση
Όλες οι Ώρες είναι GMT + 2 Ώρες
Μετάβαση στη:
Επιλέξτε μια Δημόσια Συζήτηση
Ανοιχτά φόρουμ
----------------
Πολιτική συζήτηση
Παιδική χαρά
Στο περιθώριο
Ανασκόπηση Θέματος
Συγγραφέας
Μήνυμα
vngelis
Δημοσιεύθηκε: Παρ Ιούν 08, 2012 10:06 pm
Θέμα δημοσίευσης:
Τρίτη, 5 Ιουνίου 2012
Άρθρα από την «Πάλη Των Τάξεων» Πάνω στην οικονομική κρίση του 1931-32 (ΜΕΡΟΣ Β)
Στην ανάρτηση αυτή παρουσιάζουμε άλλα 4 άρθρα, μετά τα προηγούμενα τέσσερα, από την περίφημη εφημερίδα «Πάλη των Τάξεων»
Τα άρθρα της «Πάλης των Τάξεων» που έχουμε επιλέξει, έχουν μια ιδιαιτερότητα: αναφέρονται όλα στη μεγάλη οικονομική κρίση που, ξεκινώντας το 1929 από τις ΗΠΑ, έπληξε και την Ελλάδα στα 1931-32, καθώς και στις συνέπειες αυτής της κρίσης πάνω στην εργατική τάξη. Την ανεργία, τη φτώχεια και, φυσικά, τα δρακόντεια μέτρα λιτότητας και τρομοκρατίας με τα οποία η τότε κυβέρνηση του Ελ. Βενιζέλου επιχείρησε να αντιμετωπίσει την κρίση. Οι ομοιότητες με το σήμερα είναι τόσο χτυπητές που ξαφνιάζουν.
Αξίζει κανείς να διαβάσει αυτά τα κομμάτια, να πάρει μια γεύση από αυτή την σπουδαία επαναστατική φωνή μιας εποχής που έχει πολλά κοινά με την δική μας. Και αξίζει να το κάνει όχι από ιστορικό ενδιαφέρον και μόνο, αλλά κυρίως για να βγάλει πολύτιμα συμπεράσματα για το σήμερα.
Άρθρο 1ο
ΝΑ ΕΝΤΑΘΕΙ Η ΠΙΕΣΗ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΑΝΕΡΓΟΥΣ
Αφού επί δύο χρόνια οι υπουργοί της κυβέρνησης Βενιζέλου αρνιόνταν την ύπαρξη της ανεργίας. Αφού απέδιδαν όλη την κίνηση των ανέργων στα 1930-31 στις αρχειομαρξιστικές ενέργειες, τις οποίες αντιμετώπισαν με τα γκλομπ και τη φυλακή, έρχεται τώρα η ίδια η κυβέρνηση να αναγνωρίσει πως υπάρχει ανεργία, και πως οι 300.000 των ανέργων που υπολογίζεται ότι υπάρχουν είναι πραγματικές. Μαζί με τις οικογένειες τους, ένα εκατομμύριο άτομα.
Κάτω από την πίεση της κίνησης των ανέργων, και με σκοπό να τη σταματήσουν, να τη διαλύσουν, να την αποσπάσουν από τους φυσικούς της αρχηγούς, τους κομμουνιστές, οι αστοί μεταχειρίζονται τη βία κατά των κομμουνιστών και κάνουν και μερικές παραχωρήσεις στους ανέργους. Απαγορεύουν τις συγκεντρώσεις, τρομοκρατούν τις συνοικίες, κατάσχουν τους καταλόγους της Πενηνταμελούς Επιτροπής1, κάνουν επιθέσεις στα τοπικά κέντρα, με σκοπό να τα κλείσουν.
Από την άλλη, αρχίζουν να λαβαίνουν μέτρα, προσπαθούν να βρούνε χρήματα για να δώσουν συσσίτια στους ανέργους.
Ο τρόπος που βρήκανε είναι οι φόροι, και φόροι που πέφτουν πάνω στα φτωχά στρώματα. Ως πρώτη δόση είναι ο φόρος πάνω στα τσιγάρα, από τον οποίο ελπίζουν να πάρουν 30 εκατομμύρια το χρόνο. Αυτό όμως το ποσό είναι αστείο. Η αντιμετώπιση της ανεργίας δε γίνεται με 40 ή με 100 εκατομμύρια. Χρειάζονται δισεκατομμύρια. Και αυτά υπάρχουν. Είναι τα δισεκατομμύρια που πληρώνονται για χρέη και για εξοπλισμούς. Από εκεί πρέπει να παρθούν και να δοθούν στους ανέργους.
Η αστική τάξη φαντάζεται πως με τα συσσίτια θα ξεγελάσει τους εργάτες. Σ' αυτό γελιέται. Μονάχα με το ψωμί δεν μπορούν να ζήσουν. Χρειάζονται ρούχα, παπούτσια, νοίκι, θέρμανση, γιατρούς και γιατρικά. Αυτά πρέπει να τους δοθούν. Επίδομα, συσσίτια, ιατρική περίθαλψη, κατοικία δωρεάν. Αυτή είναι η απαίτηση των ανέργων για αυτό πρέπει να παλέψουν με επικεφαλής την Πενηνταμελή Επιτροπή Ανέργων.
Αυτά που είναι αναγκασμένη να δώσει η αστική τάξη κάτω από την πίεση των γεγονότων και την κίνηση των ανέργων, τα δίνει με σκοπό να σταματήσει το κίνημα, να ξεγελάσει τους ανέργους. Σ' αυτό πρέπει να αντιδράσουμε. Μαζί με τα άλλα, πρέπει να κάνουμε να αποτύχει το σχέδιο της αστικής τάξης να παραδώσει τους ανέργους στα χέρια της αστυνομίας.
Έχουν δικαίωμα και πρέπει να το απαιτήσουν. Τα συσσίτια πρέπει να τα διαχειρίζονται οι ίδιοι με τις επιτροπές τις δικές τους, στα Τοπικά Κέντρα και όχι στις εκκλησίες.
Αυτές είναι οι επιδιώξεις: επίδομα ανεργίας, συσσίτιο, περίθαλψη ιατρική, νοίκι, εις βάρος του δήμου και του κράτους.
Διαχείριση όλου του μηχανισμού της αντιμετώπισης της ανεργίας από τους ίδιους τους ανέργους.
Ο αγώνας δεν πρέπει να πάψει. Πρέπει να συνεχιστεί με μεγαλύτερο πείσμα και αποφασιστικότητα.
1 Η 50μελής Επιτροπή Ανέργων στην Αθήνα (και η 30μελής στη Θεσσαλονίκη), καθώς και τα Τοπικά Κέντρα Ανέργων, ιδρύθηκαν από την ΚΟΜΛΕΑ για να οργανώσουν το κίνημα των ανέργων. Χάρη στη δράση αυτών των επιτελείων, τα πρωτοπόρο αιτήματα που έβαζαν και την τόλμη με την οποία κινήθηκαν, οι Κομμουνιστές-Τροτσκιστές της εποχής κατάφεραν να ξεσηκώσουν ένα τεράστιο κίνημα ανέργων, που είχε πολύ σημαντικές κατακτήσεις. Όλα αυτά είναι εξαιρετικά χρήσιμα μαθήματα για το σήμερα. Π.χ., ας προσέξουμε την απαίτηση όλος ο μηχανισμός αντιμετώπισης του προβλήματος της ανεργίας να βρίσκεται υπό τον έλεγχο των ίδιων των ανέργων.
Άρθρο 2ο
ΕΝΩ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΑΝΕΡΓΟΥΣ ΔΕΝ ΕΧΟΥΝ ΛΕΦΤΑ
«Επίσης, απεφασίσθη όπως δοθή ετήσια επιχορήγησις εις την Εθνικήν Ακτοπλοϊαν 8 εκατομμυρίων δραχμών, εφ' όσον δε θα εξασφαλίζεται εις τους μετόχους της εταιρείας μέχρις 6% δια την εξασφάλισιν ενός ποσοστού, μέχρις 7% δια την απόσβεσιν του κεφαλαίου».
Κάτω από το πρόσχημα της υποστήριξης της βιομηχανίας για να δίνει δουλειά στους ανέργους, η αστική κυβέρνηση μοιράζει τα εκατομμύρια που εισπράττει από τους χωριάτες και τους εργάτες και τα δίνει στους εφοπλιστές και τους βιομηχάνους. Δίνει 8 εκατομμύρια το χρόνο στον Εμπειρίκο1 για να αντιμετωπίσει τις ζημιές που έπαθε από την κρίση. Του δίνει τα μέσα να εκμεταλλεύεται εργάτες και όχι να τους δίνει δουλειά. Αυτή είναι μια απάτη που γίνεται εις βάρος των εργατών, να ζητάνε να κρύψουν κάτω από φιλεργατική μάσκα τα επιδόματα στους αστούς2. Αν θέλανε να συντηρήσουν τους εργάτες, δεν ήταν ανάγκη να δώσουν τα λεφτά στους αστούς για να τα δώσουν στους εργάτες. Μπορούσαν να τους τα δώσουν απ' ευθείας. Άλλωστε ο νόμος το λέγει καθαρά. Με τα εκατομμύρια αυτά, θα εξασφαλισθούν στους κεφαλαιούχους: μέρισμα 6% και απόσβεση 7%, δηλαδή 13%. Αυτό είναι απόδειξη ατράνταχτη ότι οι καπιταλιστές δεν είναι πια ικανοί να βγάζουν κέρδη υπό τις σημερινές συνθήκες και ζητάνε από το κράτος να τους τα δώσει. Αλλά από τη στιγμή αυτή, ομολογούν οι ίδιοι τη χρεωκοπία του καπιταλιστικού συστήματος, που στηρίζεται στο κέρδος, και από τη στιγμή αυτή έχουν απαγγείλει την καταδίκη του αστικού τρόπου παραγωγής. Ο οποίος πρέπει να κάνει τόπο στη σοσιαλιστική παραγωγή.
1 Η οικογένεια των Εμπειρίκων, από την Ανδρο, είναι μια από τις ιστορικότερες εφοπλιστικές οικογένειες της χώρας. Για δεκαετίες ολόκληρες, ήλεγχε την ακτοπλοϊκή συγκοινωνία.
2 Η απευθείας επιδότηση των καπιταλιστών από το κράτος, δήθεν για την αντιμετώπιση της ανεργίας, δεν είναι φαινόμενο των τελευταίων δεκαετιών. Όπως βλέπουμε σε αυτό το άρθρο, είναι συνυφασμένη με την ιστορία του ελληνικού καπιταλισμού
Άρθρο 3ο
ΣΤΗΝ ΥΠΟΔΟΥΛΩΣΗ ΚΑΙ ΤΗ ΧΡΕΩΚΟΠΙΑ
Πέντε μήνες τώρα, παρακολουθήσαμε από τις στήλες της «Πάλης» την επίδραση της οικονομικής κρίσης στη διεθνή κλίμακα και στη χώρα μας, καθώς και τις προσπάθειες της μπουρζουαζίας, της δικής μας και της ξένης, να την αντιμετωπίσει. Είπαμε ότι αυτό ξεπερνά τις ικανότητες της μπουρζουαζίας. Στη χώρα μας παρακολουθήσαμε τις απελπισμένες προσπάθειες της βενιζελικής κυβέρνησης να αντισταθεί στο ρεύμα και είπαμε ότι οι προσπάθειες αυτές δεν μπορούν να σώσουν την κατάσταση.
Τα έσοδα του κράτους λιγοστεύουν. Το Νοέμβριο και το Δεκέμβριο, το έλλειμμα ανέβηκε στα 180 εκατομμύρια. Στο τέλος του οικονομικού έτους, δηλαδή το Μάρτη του 1932, το έλλειμμα θα φτάσει τα 1.000 εκατομμύρια. Η εξαγωγή της χώρας λιγοστεύει, η εισαγωγή αυξαίνει. Το συνάλλαγμα της Εκδοτικής Τραπέζης1 διαρκώς λιγοστεύει. Τα δημόσια έργα σταμάτησαν και κινδυνεύουν να καταστραφούν.
Είπαμε ότι δε μένει άλλη λύση για την αστική τάξη παρά το δάνειο ή το ξέπεσμα (σ.σ. υποτίμηση) της δραχμής. Μα δάνειο μοναχά από τη Γαλλία μπορεί να δοθεί. Γι’ αυτό θα πρέπει η Ελλάδα να υποδουλωθεί στη Γαλλία, να δεχθεί τους όρους της, και ένας από τους όρους είναι και η αναγνώριση του Οθωμανικού χρέους2.
Ο Βενιζέλος ταξιδεύει με το δίσκο της ζητιανιάς στο χέρι. Ζητάει χρήματα όπως όπως και είναι πρόθυμος να δεχθεί ότι όρους του θέσουνε. Δέχεται να γίνει έλεγχος της οικονομικής κατάστασης της χώρας από τους ξένους κεφαλαιούχους. Μια μερίδα αστών προτείνει τη σκεπασμένη χρεωκοπία, την αναστολή της πληρωμής των τοκοχρεολυσίων. Όπως ξέρουμε, οι Έλληνες εργάτες και χωριάτες πληρώνουν 3 δισεκατομμύρια και 800 εκατομμύρια για τόκους των πολεμικών και ληστρικών δανείων.
Το να μην πληρώσουν τους τόκους αυτούς φαίνεται σε μια μερίδα αστών σαν λύση της κατάστασης. Μα αυτό δεν μπορεί να γίνει δεκτό από τη μεγάλη αστική τάξη. Σήμερα τα τρία τέταρτα των εθνικών δανείων βρίσκονται στα χέρια των Ελλήνων μεγαλοαστών. Αν δεχτούν τη χρεωκοπία, τότε τα έξοδα της κρίσης θα τα πληρώσουν αυτοί. Αυτό είναι ενάντια στο συμφέρον τους σαν τάξης και δε θα το δεχτούν. Ενώ τα δάνεια θα τα πληρώσουν οι εργάτες και οι αγρότες. Το μόνο που θα ήτανε διατεθειμένοι να δεχτούν είναι να αναβληθεί η πληρωμή των χρεολυσίων για πέντε χρόνια, αλλά η οικονομία που θα προέλθει απ' αυτό δε γεμίζει τις τρύπες του προûπολογισμού.
Μπροστά στην αστική τάξη, αν δε βρει δάνειο, τίθεται το δίλημμα: Ή να καταφύγει στη χρεωκοπία, είτε να αφήσει τη δραχμή να πέσει (σ.σ. να υποτιμηθεί). Στην πρώτη περίπτωση, η ζημία θα είναι εις βάρος των εσόδων της, εάν με το ξέπεσμα της δραχμής η ζημιά δε βαρύνει τους εργάτες και τους χωριάτες. Αν δε βρει αντίσταση από τους εργάτες και τους χωριάτες, τότε τα έξοδα θα τα πληρώσουν οι τελευταίοι3. Το καθήκον μας είναι να οργανώσουμε τον αγώνα του προλεταριάτου εναντίον των σχεδίων των καπιταλιστών.
1 Εκδοτική τράπεζα, δηλαδή, τράπεζα που εξέδιδε το χαρτονόμισμα, ήταν από το 1928 η Τράπεζα της Ελλάδος.
2. Μετά τη διάλυση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, ένα μέρος των χρεών της προς τους δυτικούς τραπεζίτες το ανέλαβαν οι χώρες που είχαν προσαρτήσει εδάφη της, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα.
3. Ακριβώς ό,τι συμβαίνει και σήμερα. Αν η ελληνική μεγαλοαστική τάξη δεχθεί τη χρεοκοπία, δηλαδή, επιτρέψει στην κυβέρνηση της να αρνηθεί ή να αναστείλει την αποπληρωμή του χρέους, τότε θα ζημιωθεί και η ίδια, καθώς ένα μεγάλο μέρος του χρέους βρίσκεται στα χέρια της. Αν επιτρέψει την έξοδο της χώρας από το ευρώ (το αντίστοιχο με την αποσύνδεση της δραχμής από το χρυσό στην κρίση του 1931-2), οι συνέπειες θα εξαρτηθούν από το κατά πόσον θα μπορέσει να φορτώσει τη ζημιά στην εργατική τάξη και τα άλλα φτωχά κοινωνικά στρώματα. Πάντως, η καλύτερη λύση και τότε και τώρα για τους μεγαλοκαπιταλιστές είναι τα νέα δάνεια, που επιβαρύνουν απευθείας το λαό.
Άρθρο 4ο
Η ΦΟΥΡΤΟΥΝΑ ΠΛΗΣΙΑΖΕΙ
Ο Νιμάγερ, ο διεθνούς φήμης οικονομολόγος που κάλεσε ο Βενιζέλος για να εξετάσει την κατάσταση, των οικονομικών του κράτους και της χώρας, τέλειωσε τη μελέτη του και θα ανακοινώσει τα αποτελέσματα των ερευνών του στη Δημοσιονομική Επιτροπή της Κοινωνίας των Εθνών. Απ' ότι αφέθηκε να μαθευτεί, τα συμπεράσματα του δεν απέχουν καθόλου από τις διαπιστώσεις που κάναμε εδώ και τόσους μήνες. Η αστική Ελλάδα κατατρώγεται από αρρώστιες που δεν απέχει πολύ καιρό το ξέσπασμα τους.
Τα γιατρικά που πρότεινε ο Νιμάγερ είναι γιατρικά αστικής προέλευσης και θα κληθεί η εργατική τάξη να τα πάρει. Περιορισμός των δημοσίων υπαλλήλων, σταμάτημα των έργων, περιορισμός της εισαγωγής και έκδοση χαρτονομίσματος χωρίς χρυσό αντίκρισμα. Δηλαδή μεγαλύτερη ανεργία και ξέπεσμα του μεροκάματου. Σε μια ταξική κοινωνία, το κάθε τι αντιμετωπίζεται από την ταξική άποψη. Στην αστική κοινωνία, κάθε μέτρο που λαβαίνει η μπουρζουαζία για να διατηρήσει την κυριαρχία της στρέφεται κατά των εργατών.
Το ελληνικό προλεταριάτο θα υποχρεωθεί να δουλέψει με ξευτελισμένο μεροκάματο, να κατεβεί στο επίπεδο του Κινέζου εργάτη1 που μένει ο πιο κακοπληρωμένος εργάτης του κόσμου. Ο άνεργος θα πεθάνει από την πείνα χωρίς βοήθημα κανένα.
Ο περιορισμός της εξαγωγής, η ελάττωση της εισαγωγής με περιοριστικά μέτρα, το σταμάτημα του εμπορίου και της ναυτιλίας δείχνουν καθαρά ότι η αστική Ελλάδα δεν μπορεί να ζήσει σήμερα μόνο με τις δυνάμεις της, χωρίς ξενική βοήθεια. Και η βοήθεια αυτή δε δίνεται. Η αστική τάξη θα δοκιμάσει να ρίξει στις μάζες αυτά τα βάρη της σωτηρίας της. Η αγανάκτηση των εκμεταλλευομένων συσσωρεύεται και θα ξεσπάσει άγρια.
Η αστική τάξη λαβαίνει τα μέτρα της για να αντιμετωπίσει τη φουρτούνα που θα ξεσπάσει. Οι κομμουνιστές δεν πρέπει να μένουν αργοί. Στις μάχες που θα δοθούν μεταξύ της αστικής και της εργατικής τάξης, οι κομμουνιστές πρέπει να είναι επικεφαλής των εργατών.
1 Είναι σαν να έχει γραφεί σήμερα! Και τότε οι Έλληνες εργάτες πάλευαν για να μην κατέβουν στο επίπεδο του Κινέζου εργάτη.
Aris
Δημοσιεύθηκε: Τρι Ιούν 05, 2012 8:58 pm
Θέμα δημοσίευσης:
Είναι εκπληκτικό να διαβάσει κανείς ότι και τότε η αστική τάξη και η κυβέρνηση εκμεταλλεύονταν την κρίση για να κατεβάσουν τον Έλληνα εργάτη «στο επίπεδο του Κινέζου εργάτη». Και τότε ήθελαν να φορτώσουν το σύνολο της κρίσης στους φτωχούς, με μειώσεις μισθών και έκτακτους φόρους. Και τότε αρνούνταν να προσφέρουν ουσιαστική βοήθεια στους ανέργους, τους πεινασμένους, τους εξαθλιωμένους
Άρθρα από την «Πάλη Των Τάξεων» Πάνω στην οικονομική κρίση του 1931-32 (ΜΕΡΟΣ Β)
πατήστε, πάνω στην φωτογραφία, με το αριστερό πλήκτρο του ποντικιού, για να μεγαλώσει
Στην ανάρτηση αυτή παρουσιάζουμε άλλα 4 άρθρα, μετά τα προηγούμενα τέσσερα, από την περίφημη εφημερίδα «Πάλη των Τάξεων»
Τα άρθρα της «Πάλης των Τάξεων» που έχουμε επιλέξει, έχουν μια ιδιαιτερότητα: αναφέρονται όλα στη μεγάλη οικονομική κρίση που, ξεκινώντας το 1929 από τις ΗΠΑ, έπληξε και την Ελλάδα στα 1931-32, καθώς και στις συνέπειες αυτής της κρίσης πάνω στην εργατική τάξη. Την ανεργία, τη φτώχεια και, φυσικά, τα δρακόντεια μέτρα λιτότητας και τρομοκρατίας με τα οποία η τότε κυβέρνηση του Ελ. Βενιζέλου επιχείρησε να αντιμετωπίσει την κρίση. Οι ομοιότητες με το σήμερα είναι τόσο χτυπητές που ξαφνιάζουν.
Αξίζει κανείς να διαβάσει αυτά τα κομμάτια, να πάρει μια γεύση από αυτή την σπουδαία επαναστατική φωνή μιας εποχής που έχει πολλά κοινά με την δική μας. Και αξίζει να το κάνει όχι από ιστορικό ενδιαφέρον και μόνο, αλλά κυρίως για να βγάλει πολύτιμα συμπεράσματα για το σήμερα.
http://ellinismoskaiellines.blogspot.gr/2012/06/1931-32.html#more
Κ.Ν.
Δημοσιεύθηκε: Τρι Ιούν 05, 2012 6:11 am
Θέμα δημοσίευσης: Η ΠΤΩΧΕΥΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΟ 1932
Η ΠΤΩΧΕΥΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΟ 1932
ΤΟΥ ΝΙΚΟΥ ΜΠΕΛΟΓΙΑΝΝΗ
(ΜΙΑ ΑΚΡΩΣ ΕΠΙΚΑΙΡΗ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΦΟΡΑ! ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ ΝΙΚΟΥ ΜΠΕΛΟΓΙΑΝΝΗ "ΤΟ ΞΕΝΟ ΚΕΦΑΛΑΛΙΟ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ", ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΑΓΡΑ, (2010))
ΑΝΤΙ ΠΡΟΛΟΓΟΥ
Είναι πολύ θετικό ότι η "ISKRA" πήρε την πρωτοβουλία να αναδημοσιεύσει το κεφάλαιο που αφορά τη χρεοκοπία της χώρας μας του 1932 από το εξαίρετο έργο του Νίκου Μπελογιάννη "Το ξένο κεφάλαιο στην Ελλάδα".
Εκείνο που έχει ιδιαίτερη αξία σε αυτήν την αναδημοσίευση θεωρώ πως είναι η εξαιρετική επικαιρότητα, στις τραγικές συνθήκες που βιώνει αυτήν την περίοδο η χώρα μας, τόσο του συγκεκριμένου κεφαλαίου που αναδημοσιεύει η "ISKRA" αλλά και συνολικότερα του βιβλίου του Νίκου Μπελογιάννη, ο οποίος δεν ήταν μόνο μια από τις ηρωϊκότερες και μαρτυρικές μορφές του κομμουνιστικού κινήματος, της πατρίδας μας αλλά και ένας σημαντικός επιστήμονας, θεωρητικός και βαθύς μελετητής των οικονομικο-κοινωνικών προβλημάτων.
Νομίζω ότι το βιβλίο αυτό είναι ιδιαίτερα επίκαιρο (τις περισσότερες φορές υπάρχει η αίσθηση ότι αναφέρεται σε σημερινές καταστάσεις) πέραν των πολλών άλλων, γιατί καταδεικνύει ότι το πρόβλημα του δημοσίου χρέους και ιιδιαίτερα του εξωτερικού, αποτελούσε μόνιμο και διαχρονικό βραχνά ιμπεριαλιστικής κηδεμόνευσης και καθήλωσης της χώρας, διαρκών ξένων επεμβάσεων και λεηλασίας του ελληνικού λαού! Γιατί, επίσης, προβάλλει σήμερα την ανάγκη για την Αριστερά και το λαϊκό κίνημα να αμφισβητήσουν και να μην αναγνωρίσουν το χρέος της χώρας ως χρέος του ελληνικού λαού, πράγμα που συνιστά θεμελιώδη προûπόθεση για το σχεδιασμό μιας πολιτικής που θα δώσει ανάσα στον τόπο και διέξοδο από την κρίση με την εφαρμογή ενός νέου προοδευτικού και σοσιαλιστικού προγράμματος!
Σήμερα το δίλημμα για τη χώρα δεν είναι το κατεδαφιστικό "Μνημόνιο ή πτώχευση", αφού και τη λεηλασία του Μνημονίου έχουμε και η χώρα έχει ουσιαστικά χρεωκοπήσει. Το πραγματικό σημερινό δίλημμα για την Ελλάδα είναι: με τους πιστωτές και τα τοκοχρεολύσια ή με την επιβίωση της χώρας και το μέλλον του ελληνικού λαού;
Αυτό το δίλημμα νομίζω ότι αναδείκνυε για το 1932 ο Νίκος Μπελογιάννης και το ίδιο δίλημμα γίνεται πιό επίκαιρο στις μέρες μας!
ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΛΑΦΑΖΑΝΗΣ, Κοινοβουλευτικός Εκπρόσωπος του ΣΥΡΙΖΑ
Η ΚΑΙΝΟΥΡΓΙΑ ΧΡΕΟΚΟΠΙΑ*
ΤΟΥ ΝΙΚΟΥ ΜΠΕΛΟΓΙΑΝΝΗ
Α'. ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟ ΠΕΛΑΓΩΜΑ
Η περίοδος 1931-32 είναι αρκετά δραματική για το λαό και την Ελλάδα. Η κρίση από 'να μέρος κι η πολιτική των φαυλοκρατικών κυβερνήσεων από τ´ άλλο, ερήμωσαν πάλι τη χώρα. Τα καπνά κι η σταφίδα έμεναν απούλητα, μαζί με τις εξαγωγές πέφτουν κι οι εισαγωγές. Οι αγρότες πεινούν, οι εργάτες μένουν άνεργοι, όλοι οι εργαζόμενοι βρίσκονται σε απόγνωση. Οι μόνοι που απολαμβάνουν μακάρια τη ζωή τους και αδιαφορούν για την τραγική αυτή κατάσταση είναι – εκτός από τους νεόπλουτους που δημιούργησε η κυβέρνηση Βενιζέλου – οι ξένοι και ντόπιοι ομολογιούχοι, που μέχρι το 1932 έπαιρναν στο ακέραιο το τοκοχρεολύσιο.
Με την αφαίμαξη όμως αυτή, ο προûπολογισμός του 1931-1932 θα 'κλεινε με 1 δις έλλειμμα. Σε έσοδα 8.200 εκατομμυρίων έπρεπε να πάρουν οι ομολογιούχοι 4.400, δηλαδή τα 54%, την προηγούμενη χρονιά είχαν πάρει τα 40%. Για να πληρωθούν τώρα σε χρυσό, δεν αρκούσε το κάλυμμα της τράπεζας και δημιουργόταν άμεσος κίνδυνος να μείνει ο λαός χωρίς ψωμί, γιατί το περισσότερο στάρι εκείνο τον καιρό ερχόταν απ´έξω. Η πληρωμή, λοιπόν, του τοκοχρεολύσιου θα ´ταν εγκληματική παραφροσύνη. Εντούτοις, το Σεπτέμβρη του '31 η κυβέρνηση ανακοίνωσε επίσημα ότι τα τοκομερίδια των ομολογιούχων θα πληρωθούν στο ακέραιο και σε χρυσό. Και για να το πετύχει άρχισε να παίρνει μέτρα, που στρέφονταν κατά του λαού. Στις 8 του Οκτώβρη, γιορτή της Αγίας Πελαγίας, έγινε η δραχμοποίηση των καταθέσεων σε συνάλλαγμα, για να «προστατευθεί» το εθνικό νόμισμα και στην ουσία για να πληρωθούν οι ομολογιούχοι. Με το μέτρο της δραχμοποίησης ληστεύτηκαν χιλιάδες κόσμου και κέρδισε η Εθνοτράπεζα εκατοντάδες εκατομμύρια, ενώ ο τορπιλισμός της δραχμής συνεχιζόταν στη μαύρη αγορά του συναλλάγματος με πρωταγωνιστές τον Μαρή κι άλλα πρωτοπαλίκαρα του Κόμματος των Φιλελευθέρων.
Εκείνον ακριβώς τον καιρό άρχισε να ξεσπάει απειλητική η λαϊκή αντίδραση. Το προλεταριάτο και οι υπάλληλοι παλεύουν ακούραστα μ´ απεργίες για το ψωμί τους, οι επαγγελματίες κινητοποιούνται κι οι αγρότες κάνουν ομαδικές καθόδους στις πόλεις. Ο Βενιζέλος μυρίστηκε τον κίνδυνο και επιχείρησε να βγει από το αδιέξοδο. Το Γενάρη του ´32 απευθύνθηκε στις μεγάλες δυνάμεις και στο ΔΟΕ και παρακαλούσε να του δώσουν πεντάχρονη αναστολή στα χρεολύσια και 50 εκατομμύρια δολάρια για να συμπληρωθούν τα παραγωγικά έργα. Ο υπουργός των Εξωτερικών στην οικουμενική είχε χαρακτηρίσει το ΔΟΕ «απλούν τεχνικόν σώμα», αλλά ένας οργανισμός που κρατάει στα χέρια του τη ζωή ενός ολόκληρου λαού και οι πρωθυπουργοί πέφτουν στα πόδια του και τον παρακαλούν, δεν είναι καθόλου «απλούν τεχνικόν σώμα», αλλά υπέρτατος, κυρίαρχος και παντοδύναμος αφέντης της χώρας μας. Επίσης ο Βενιζέλος ζήτησε να 'ρθει στην Ελλάδα κι αντιπρόσωπος της δημοσιονομικής επιτροπής της ΚΤΕ (σ.σ. Κοινωνία των Εθνών) για να κάνει «επιτόπιον έρευνα» και να διαπιστώσει σε πόσο κρίσιμη οικονομική κατάσταση βρισκόταν η χώρα. Στο τέλος τους έδινε την υπόσχεση ότι με το δάνειο που θα του ´διναν, θα πλήρωνε και τους τόκους των εξωτερικών δανείων.
Οι μεγάλες ιμπεριαλιστικές δυνάμεις, παλεύοντας τότε κι αυτές να ξεπεράσουν την κρίση που έδερνε τη χώρα τους, δεν έδωσαν καμία σημασία στο διάβημα του Βενιζέλου. Μόνο η δημοσιονομική επιτροπή της ΚΤΕ ευαρεστήθηκε με τα πολλά να μας στείλει σαν αντιπρόσωπό της τον σέρ 'Οτο Νιμάγερ για να κάνει έλεγχο στα οικονομικά της χώρας μας. Ο Νιμάγερ, πρώην υπουργός των Οικονομικών, ήταν τότε διευθυντής της Τράπεζας της Αγγλίας. Ήρθε στην Ελλάδα, έλεγξε τα έσοδα και τα έξοδα κι έφυγε κάνοντας μια έκθεση στο συμβούλιο της ΚΤΕ, στην οποία σύσταινε να μας ελεήσουν μονάχα με μια χρονιάτικη αναστολή του χρεολύσιου και το αντίστοιχο πόσο να διατεθεί για τα παραγωγικά έργα μαζί μ´ένα δάνειο από 10 εκατομμύρια δολάρια. Η δημοσιονομική επιτροπή της ΚΤΕ, που συνήρθε στο Παρίσι, χαρακτήρισε σαν επείγουσα την ανάγκη ενός δανείου για τα τοκοχρεολύσια, όμως μόλις και μετά βίας και με χίλιες δυο επιφυλάξεις και υποδείξεις αναγνώρισε ότι επιβάλλεται η προσωρινή ανακούφιση της Ελλάδας από τα εξωτερικά χρέη μ´αναστολή των χρεολυσίων για ένα χρόνο! Αλλά επειδή πάνω στο τελευταίο αυτό ζήτημα η ελληνική κυβέρνηση είχε φέρει από την αρχή αντιρρήσεις, το συμβούλιο της ΚΤΕ κηρύχτηκε τελικά αναρμόδιο και μας παρέπεμψε να συνεννοηθούμε απευθείας με τους ομολογιούχους. Ο Μαρής, που βρισκόταν τότε στο Παρίσι για να υπερασπίσει τα συμφέροντα της Ελλάδας, ομολόγησε αργότερα ότι τα μέλη της δημοσιονομικής επιτροπής προσπαθούσαν να βρουν κάποια προσωρινή λύση για να τη συνδυάσουν με έλεγχο πάνω στα οικονομικά μας, σαν να μην ήταν αρκετός ο ΔΟΕ.
Είχε όμως περάσει πια η εποχή του '97. Η φάρα του Γκλίξμπουργκ ήταν τότε μακριά από την Ελλάδα. Στην πατρίδα μας είχε πια αναπτυχθεί ένα πολυάριθμο προλεταριάτο, αρκετά ώριμο πολιτικά, που συγκλόνιζε την περίοδο εκείνη με τις απεργίες και τις διαδηλώσεις του το αστοτσιφλικάδικο οικοδόμημα. Το ΚΚΕ, ξεπερνώντας την κρίση του, πλούσιο πια σε πείρα και μονολιθικό ιδεολογικά, άρχιζε να αναδείχνεται αρχηγός των εργαζομένων της πόλης και του χωριού. Γι αυτό μια απόπειρα της κυβέρνησης για την επιβολή καινούργιου βαρύτερου ελέγχου ήταν όχι μόνο καταδικασμένη, αλλά θα απειλούσε ολόκληρο το πολιτικό και κοινωνικό οικοδόμημα των αστοτσιφλικάδων.
Μπροστά σ´αυτή την απελπιστική κατάσταση ξεκινάει ο ίδιος ο Βενιζέλος και πηγαίνει στη Γενεύη. Κάνει μια δραματική έκκληση στο συμβούλιο της ΚΤΕ, αλλ´αυτό περιορίζεται μόνο να λάβει σε υπό σημείωσιν τη γνώμη της δημοσιονομικής επιτροπής και παραπέμπει πάλι την ελληνική κυβέρνηση στους ομολογιούχους. Για καινούργιο δάνειο ούτε συζήτηση δεν μπορούσε να γίνει. Εν τω μεταξύ η κατάσταση τραβάει όλο και στο χειρότερο. Στις 25 του Μάρτη γίνεται μια μεγάλη σύσκεψη υπό την προεδρία του Προέδρου της Δημοκρατίας και με σκοπό να μελετηθεί η οικονομική κατάσταση και τα μέτρα που πρέπει να παρθούν. Ανάμεσα στους συσκεπτόμενους βρίσκονται πολλοί υπεύθυνοι για το κατάντημα του τόπου. Οι καταχρήσεις, η κερδοσκοπία και οι ρεμούλες γίνονται το πιο συνηθισμένο φαινόμενο. Η διαφθορά κι η ηθική εξαχρείωση της κυβερνητικής κλίκας φτάνει στο κατακόρυφο. Νόθεψαν ακόμα και το κινίνο, πράξη αρκετά χαρακτηριστική για τη σαπίλα που βασίλευε ανάμεσα στην παράταξη που κυβερνούσε τη χώρα.
Β'. Η ΧΡΕΟΚΟΠΙΑ
Επόμενο ήταν κάτω απ´αυτές τις συνθήκες να μεγαλώνει η απόγνωση κι η αγανάκτηση του λαού. Ο κόσμος άρχισε να κάνει γιουρούσι στους φούρνους. Οι πορείες πείνας πλήθαιναν καθημερινά. Ο Βενιζέλος έπρεπε να διαλέξει. Ή τα τοκομερίδια ή το ψωμί του λαού. Τελικά πήρε την απόφαση, αφού πρώτα ειδοποίησε το ΔΟΕ, ν´αναστείλει τα χρεολύσια των εξωτερικών δανείων και να πληρώσει τα τοκομερίδια σε δραχμές. Μα κι οι δραχμές δεν ήταν εύκολο να οικονομηθούν. Οι κρατικές εισπράξεις το 1929-30 έφτασαν τα 9.242 εκατομμύρια. Το 1932-33, παρόλες τις καινούργιες φορολογίες, θα ´φταναν σε 7.779 εκατομμύρια. Με την υποτίμηση της δραχμής οι ομολογιούχοι θα ´παιρναν κάπου 6.000 εκατομμύρια. Για να σώσει την «πίστη» της χώρας, η κυβέρνηση επέβαλε, κάτω από τόσο τραγικές συνθήκες, καινούργιες φορολογίες 740 εκατομμυρίων, χωρίς να σωθεί μ´αυτά η κατάσταση.
Και τότε- 16.4.1932 – ο Μαρής έστειλε ένα γράμμα στο ΔΟΕ και του δήλωνε ότι η κυβέρνηση ήταν αναγκασμένη να κηρύξει από την 1η του Μάη προσωρινό χρεοστάσιο και για τους τόκους. Έτσι, ήρθε η καινούργια χρεοκοπία. Η κυβέρνηση, όμως, που δεν μπορούσε να ανεχτεί το στίγμα, έδωσε εντολή στους αντιπροσώπους της στο Λονδίνο και το Παρίσι να 'ρθουν σ´επαφή με τους ομολογιούχους για να ρυθμίσουν το ζήτημα. Ο Μιχαλακόπουλος, υπουργός των Εξωτερικών, δήλωσε στη δημοσιονομική επιτροπή της ΚΤΕ ότι θα δεχόταν πρόθυμα να 'ρθουν «αμερόληπτοι» διαιτητές και να ελέγξουν ίσαμε ποιό βαθμό μπορούμε να πληρώσουμε τα τοκομερίδια, «αφού προαφαιρεθούν τα απαιτούμενα για το primum vivere του ελληνικού λαού». Την ίδια θέση έπαιρνε κι ο Παπαναστασίου. Όλοι ήταν πρόθυμοι να καταδικάσουν το λαό να ζει μ´ένα ξεροκόμματο, για να πληρωθούν οι ομολογιούχοι. Αυτοί όμως ήταν ανένδοτοι και τα ζητούσαν όλα ή τίποτε.
Αυτή την εποχή, ο Μαρής υποχρεώθηκε να φύγει από το υπουργείο των Οικονομικών σχεδόν με τη βία. (Είχε μπει μέσα, καθώς λένε, ξυπόλυτος και βγήκε με καντάρια χρυσάφι). Η Εθνοτράπεζα στις κρίσιμες εκείνες για τα συμφέροντά της στιγμές έβαλε απόλυτα δικό της υπουργό, τον Βαρβαρέσο, που προκαλεί αμέσως την άρση της σταθεροποίησης, σχεδόν τυπική γιατί την είχε από καιρό προκαλέσει η μαύρη αγορά του συναλλάγματος. Έτσι, επιβάλλεται πάλι η αναγκαστική κυκλοφορία. Στην έκθεσή του πάνω στον προûπολογισμό του 1932-33, ο Βαρβαρέσος θέλησε να δικαιολογήσει τη χρεοκοπία. Τα ελλείμματα, είπε, δεν μπορούμε πια να τ´αποφύγουμε με φορολογίες. Με περικοπές των εξόδων – σε βάρος κυρίως των μισθωτών – μόνο 480 εκατομμύρια οικονομήσαμε. Γι´αυτό είναι αναπόφευκτο να καταφύγουμε στην ελάττωση των ποσών που διαθέτουμε για την υπηρεσία του δημόσιου χρέους, επειδή μας απορροφούν τα 55% του προûπολογισμού και μάλιστα σε συνάλλαγμα. Γι´ αυτό η κυβέρνηση βρέθηκε «εις την αναπόδραστον ανάγκην» να δώσει την άδεια στον υπουργό των Οικονομικών να αναστείλει τα χρεολύσια των εξωτερικών δανείων και τον τόκο «εν όλω ή εν μέρει». Σκόπευαν οπωσδήποτε να πληρώσουν ένα μέρος από τους τόκους. Στον προûπολογισμό όμως δεν έγραφαν ακριβώς το ποσό, ελπίζοντας να το μεγαλώσουν οπωσδήποτε με τους φόρους. Έτσι αύξησαν κατά 25% τη φορολογία στα εισαγόμενα εμπορεύματα κι ενώ η κατάσταση ήταν κάτι παραπάνω από τραγική, οι Έλληνες πολιτικοί βρίσκονταν σ´αδιάκοπη κίνηση και συγκίνηση και τους απασχολούσε αποκλειστικά το ζήτημα της πληρωμής των ομολογιούχων. Παντού είχαν φουντώσει οι σχετικές συζητήσεις. Ο Μιχαλακόπουλος, ο Παπαναστασίου κι ο Καφαντάρης υποστήριζαν να τους πληρώσουμε με τα καπνά μας. Οικονομολόγοι, πολιτικάντες, τραπεζίτες, όλοι έγραφαν και υπόδειχναν κάποιον τρόπο πληρωμής και κανένας δεν υποστήριξε να μην πληρώσουμε τίποτα.
Η οικονομική κρίση άρχισε να εξελίσσεται και σε πολιτική και οικονομική χρεοκοπία, να μεταβάλλεται σε γενική χρεοκοπία του αστοτσιφλικάδικου κόσμου. Ο Βενιζέλος, αντιμετωπίζοντας την πολιτική του χρεοκοπία και τη λαϊκή κατακραυγή, επιχείρησε μια πολιτική μανούβρα. Παραιτήθηκε κι ανέβηκε πρωθυπουργός ο Παπαναστασίου. Σε τέτοιες όμως στιγμές κι η δημαγωγία μπορεί να καταντήσει επικίνδυνη για την κυρίαρχη τάξη. Γι αυτό κι ο αρχηγός των Εργατοαγροτικών διώχτηκε μέσα σε μια βδομάδα κι ανέβηκε πάλι στην κυβέρνηση ο Βενιζέλος, με υπουργό των Οικονομικών τον Βαρβαρέσο. Στις 10 Αυγούστου ψηφίστηκε ο νόμος της δραχμοποίησης. Η άρση της σταθεροποίησης κι η δραχμοποίηση έδιναν το δικαίωμα στις τράπεζες να ληστέψουν άλλη μια φορά τον κόσμο. Η Κτηματική Τράπεζα-θυγατέρα του Χάμπρο και της Εθνικής – έκανε τους μικροϊδιοκτήτες να βρεθούν από τη μια μέρα στην άλλη με διπλάσιο περίπου χρέος.
Γ'. ΑΡΧΙΖΟΥΝ ΟΙ ΣΥΝΕΝΝΟΗΣΕΙΣ
Συγχρόνως άρχισαν πάλι, οι συνεννοήσεις με τους ξένους ομολογιούχους. Ο Βαρβαρέσος έφυγε για την Ευρώπη κι υστέρα από μακριές διαπραγματεύσεις, συμφώνησαν το Σεπτέμβρη του 1932 να πληρωθούν 30% των τόκων για το 1932-33, κι αν βελτιωνόταν αργότερα ή κατάσταση, να πάρουν 35%. Από το Δεκέμβρη όμως του ίδιου χρόνου, η τότε κυβέρνηση άρχισε να παρακαλεί με υπόμνημα της τους ξένους να μην κρατήσουν το παραπάνω ποσοστό, γιατί ή κατάσταση είχε επιδεινωθεί. Οι ομολογιούχοι έκαναν πώς υποχωρούν, αλλά ο ΔΟΕ, βάσει της συμφωνίας, είχε κατακρατήσει σε δραχμές -από τις υπέγγυες προσόδους- ολόκληρο το 35% και αρνήθηκε να επιστρέψει στην Ελλάδα τη διαφορά του 5% ! Επίσης, ο ΔΟΕ υπολόγισε το ποσοστό σε χρυσές κι όχι σε χάρτινες λίρες, κερδίζοντας έτσι σημαντική διαφορά σε βάρος της Ελλάδας. Η κυβέρνηση κατάφυγε σε διαιτητή, αλλά η απόφαση του δεν βγήκε ακόμα. Κοντά σ' αυτά, ή εγγλέζικη κυβέρνηση μας υποχρέωσε να υπογράψουμε μια συμφωνία με το αγγλικό θησαυροφυλάκιο, σύμφωνα με την οποία αναλαβαίναμε να πληρώσουμε 3.767.548 φράγκα, πού το μοιράστηκαν ή Αγγλία κι ή Γαλλία σαν αποζημίωση για τα ποσά πού είχαν ξοδέψει όταν εγγυήθηκαν το δάνειο του 1898. Τότε ακριβώς κι οι ομολογιούχοι μετάνιωσαν πού δέχτηκαν το 30% και δεν τα 'παιρναν ζητώντας περισσότερα. Και ξαναρχίζουν πάλι συνεννοήσεις ατελείωτες και καταθλιπτικές για τη χώρα. Όλοι σχεδόν οι αστοί οικονομολόγοι προσπαθούν να πείσουν τον κόσμο ότι μια ανοιχτή χρεοκοπία θα κατάστρεφε την πίστη και τα οικονομικά της Ελλάδας. Όχι όμως μία αλλά εκατό φορές να λέγαμε στους ομολογιούχους ότι δεν έχουμε να τους πληρώσουμε, πάλι δεν θα παθαίναμε την οικονομική, εθνική και ηθική ζημιά πού πάθαμε με τις ατέλειωτες κι εξευτελιστικές για την αξιοπρέπεια της χώρας μας συζητήσεις.
Εν τω μεταξύ, το Σεπτέμβρη του 1932 έγιναν εκλογές και στις 4 Νοέμβρη ανάλαβε πρωθυπουργός ο Τσαλδάρης, με υφυπουργό των Οικονομικών τον Μ. Ευλάμπιο. Το Δεκέμβρη έγινε υπουργός των Οικονομικών ο Κ. Αγγελόπουλος. Η οικονομική και δημοσιονομική κατάσταση δεν είχε βελτιωθεί καθόλου. Η κερδοσκοπία οργίαζε κι ο τιμάριθμος από 15 πού ήταν το 1931 ανέβηκε στα 20 το '32. Αυτή, λοιπόν, την περίοδο ο Αγγελόπουλος αποτέλεσε μια μεγάλη εξαίρεση, ανάμεσα στους φαυλοκράτες πολιτικούς. Και παλιά τα είχε βάλει, με το ΔΟΕ και στην Κτηματική Τράπεζα κήρυξε τον πόλεμο κι αργότερα στην τεταρτοαυγουστιανή δικτατορία ήταν ο πρώτος αστός πολιτικός που εξορίστηκε από τον Μεταξά. Μόλις ανάλαβε το υπουργείο δήλωσε αμέσως ορθά-κοφτά και μ' επιμονή ότι δεν πρέπει να πληρώσουμε όχι 30% αλλά ούτε πεντάρα στους ξένους και ντόπιους ομολογιούχους. Σε λίγες μέρες ο Αγγελόπουλος διώχτηκε από το υπουργείο, ασφαλώς με την επέμβαση «εξωελληνικών» παραγόντων.
Τον αντικατέστησε ο τραπεζίτης Σπύρος Λοβέρδος και στις εφτά μέρες πού 'κανε υπουργός, πρόλαβε να πληρώσει αμέσως το 30% στους ομολογιούχους και να μαδήσει τη χώρα από το αναιμικό της συναλλαγματικό απόθεμα. Στις 16 του Γενάρη έπεσε ο Τσαλδάρης κι ήρθε ο Βενιζέλος με υπουργό των Οικονομικών τον Καφαντάρη. Ο αρχηγός όμως των Προοδευτικών δεν πρόλαβε να εξαγγείλει το καινούργιο πρόγραμμα του, γιατί στις εκλογές της 5ης του Μάρτη ξαναπήρε την εξουσία ο Τσαλδάρης, με υπουργό των Οικονομικών τον Λοβέρδο. Οι Λαϊκοί μόλις ανέβηκαν στην κυβέρνηση κάλεσαν τους ομολογιούχους να κάνουν αυτοψία στη χώρα μας για να αντιληφθούν την οικονομική της κατάσταση. Αυτοί όμως υπόδειξαν σαν αρμόδια την ΚΤΕ και η κυβέρνηση άρχισε τότε να παρακαλεί την Κοινωνία των Εθνών να 'ρθει μια δημοσιονομική επιτροπή. Τότε ο Καφαντάρης σε μια αγόρευση του για τον προûπολογισμό του '33-'34 επιτέθηκε στην κυβέρνηση για την πρόσκληση δημοσιονομικής επιτροπής κι εξήγησε ότι την επέμβαση της ΚΤΕ δεν την ήθελε όχι από έλλειψη ευλάβειας στο θεσμό, αλλά γιατί «εξ επισήμων ανακοινώσεων και άλλων σχετικών στοιχείων είχε πεισθεί ότι ή ΚΤΕ δεν επείχε θέσιν τρίτου εις την υπόθεσιν των χρεών, άλλ' είχαν άμεσον και απροκάλυπτον είς αυτήν ενδιαφέρον στρεφόμενον υπέρ των ομολογιούχων». Πρότεινε δε να 'ρθει ή κυβέρνηση σε απευθείας συνεννόηση με τους ομολογιούχους και να τους πληρώσουμε με τα προϊόντα μας.
Τελικά, ή επιτροπή της ΚΤΕ ήρθε το Μάη και μετά τις έρευνές της έκανε σχετική έκθεση, στην όποια λέει ότι για να πληρώσει ή Ελλάδα πρέπει ν' αναπτύξει τις εξαγωγές και τα εμβάσματα και να ελαττώσει τις εισαγωγές της! Τον Ιούνη του 1933 συνήλθε στο Λονδίνο η δημοσιονομική επιτροπή για να εξετάσει την έκθεση και ν' ακούσει τον Λοβέρδο και τον Μάξιμο πού είχαν πάει κι αυτοί στο Λονδίνο για να υπερασπίσουν τα συμφέροντα της Ελλάδας και να πετύχουν μια συνεννόηση με τους ομολογιούχους. Αυτοί όμως αρνήθηκαν να συζητήσουν με τους Έλληνες αντιπροσώπους, ζητώντας 271/2% για το 1933-34 και 371/2% για τον άλλο χρόνο, ενώ η ελληνική κυβέρνηση πρόσφερε 221/2% και 271/2% (η διαφορά ήταν 600 εκατομμύρια δραχμές). Η πρόταση να λύσει τη διαφορά ένας διαιτητής, απορρίφτηκε χωρίς συζήτηση και περιφρονητικά από τους ομολογιούχους. Τότε οι διαπραγματεύσεις σταμάτησαν και πάλι.
Στον Λοβέρδο και τον Μάξιμο η δημοσιονομική επιτροπή «σύστησε» να βάλουν καινούργιους φόρους για να πληρώσουν τους ξένους. Οι δυο υπουργοί αποχαιρέτησαν την επιτροπή με την υπόσχεση ότι θα εξασφαλίσουν τους τόκους των ομολογιούχων και μάλιστα ανάφεραν στην επιτροπή τι είδους και πόσους φόρους θα βάλουν στο λαό, για να το πετύχουν. Κι έτσι γύρισαν πίσω στην Ελλάδα αποφασισμένοι να εξευμενίσουν με κάθε μέσο τους κατόχους ομολογιών και τέτοιοι κάτοχοι -εν παρενθέσει- ήταν κι ο Λοβέρδος κι ο Μάξιμος.
«Ίσως επί του σημείου τούτου η στάσις της Ελλάδος θα έπρεπε να ήτο περισσότερον αποφασιστική...», γράφει ο Άγγελος Αγγελόπουλος, γιατί τον ίδιο καιρό οι Τούρκοι κι οι Γερμανοί αρνήθηκαν κάθε πληρωμή και οι ιμπεριαλιστικές δυνάμεις δεν διαμαρτυρήθηκαν καθόλου.
Δ'. Η ΣΥΜΦΩΝΙΑ
Η καινούργια επαφή έγινε το Σεπτέμβρη του '33 κι οι διαπραγματεύσεις τράβηξαν πολύ καιρό. Αύτη ήταν ή κλασική τους μέθοδος. Κερδοσκοπούσαν στην αγορά μ' αυτό τον τρόπο και συγχρόνως μας εκβιάζανε τελικά να υποχωρήσουμε, γιατί αυτή ή εκκρεμότητα των συνεννοήσεων νέκρωνε την οικονομική ζωή της χώρας. Έτσι επαναλαμβάνεται η ιστορία του '97. Πάλι η πατρίδα μας βρίσκεται σε αγωνία περιμένοντας την απόφαση των εκμεταλλευτών της. Τότε η δημοσιονομική επιτροπή της ΚΤΕ, για να επηρεάσει τις συζητήσεις προς όφελος των ομολογιούχων και να εκβιάσει έτσι τη λύση δίνοντας ένα γερό όπλο στους τοκογλύφους και μια εύκολη δικαιολογία στον Λοβέρδο, δημοσίεψε μια έκθεση, με την οποία διαπιστώνει βελτίωση στη δημοσιονομική κατάσταση της Ελλάδας. Με παρόμοιες πιέσεις, εκβιασμούς και παρασκηνιακές ενέργειες υπογράφτηκε, τέλος, το Νοέμβρη, μια συμφωνία για δυο χρόνια. Τα χρεολύσια αναστέλλονταν για δυο χρόνια κι από τους τόκους θα πληρώναμε 271/2% το 1933-34 και 33% το 1934-35. 0ι τόκοι μόνο του δανείου του 1898 θα πληρώνονταν στο ακέραιο. Η πληρωμή θα γινόταν με συνάλλαγμα του Λονδίνου ή της Νέας Υόρκης κι η ελληνική κυβέρνηση θα 'γραφε στον προûπολογισμό της το σύνολο των τόκων, που θα το ξαναδανειζόταν τάχα από το ΔΟΕ, καταθέτοντας του ίσο ποσό άτοκα γραμμάτια σε δραχμές. Ο Λοβέρδος, για να συγκεντρώσει το ποσοστό πού συμφώνησε, έβαλε σ' ενέργεια δεκάδες καινούργια φορολογικά νομοσχέδια, όλα σε βάρος του λαού, ενώ ο ίδιος, όπως ξεσκεπάστηκε τότε στις εφημερίδες, είχε επιχειρήσει να διαφύγει με διάφορους αθέμιτους τρόπους τη φορολογία.
Η συμφωνία πρόβλεπε καινούργιες διαπραγματεύσεις στις αρχές του 1935 για τα επόμενα χρόνια. Γι' αυτό και το Φλεβάρη πήγε στο Λονδίνο ο Πεσμαζόγλου, καινούργιο οικονομολογικό αστέρι της πλουτοκρατικής κλίκας. Πρόεδρος τότε του συμβουλίου των ομολογιούχων ήταν ο σερ ´Οστεν Τσάμπερλεν, αδερφός του κατόπιν πρωθυπουργού Νέβιλ Τσάμπερλεν. Η πολιτική των δυο αδελφών είναι μια ατέλειωτη αλυσίδα από εξευτελισμούς και προδοσίες μικρών και μεγάλων λαών. Στο πρόσωπο τους, το εγγλέζικο χρηματιστικό κεφάλαιο είχε αποκτήσει τους χαρακτηριστικότερους εκπροσώπους του για μια ολόκληρη εποχή. Μόλις άρχισαν οι συνομιλίες, οι ομολογιούχοι ζήτησαν 50%. Ο Πεσμαζόγλου πρόσφερε 35%. Αυτοί, αρνήθηκαν κι έτσι οι διαπραγματεύσεις διακόπηκαν. Η ελληνική κυβέρνηση -κάτω από τη λαϊκή πίεση- δήλωσε τότε στους ομολογιούχους ότι θα τους πλήρωνε τα τοκομερίδια τους πού έληγαν την 1η του Απρίλη, με ποσοστό 35%. Ο ΔΟΕ διαμαρτυρήθηκε αμέσως γιατί έτσι ή κυβέρνηση παραβίαζε το νόμο του 1898 και, καθώς τις είχε στο χέρι, κατακράτησε όλες τις υπέγγυες προσόδους υπολογίζοντας τόκους και χρεολύσια για όλα τα δάνεια πού ήταν κάτω από τον έλεγχο του. Συγχρόνως με τη διαμαρτυρία και το πραξικόπημα του ΔΟΕ, άρχισαν αλλεπάλληλα διπλωματικά διαβήματα από τις ενδιαφερόμενες κυβερνήσεις, ενώ το συμβούλιο των ομολογιούχων στο Λονδίνο λυσσασμένο σύσταινε στα μέλη του να μη δεχτούν να εισπράξουν το 35%. Έπεσαν όλοι πάνω στη φτωχή μας χώρα να την πνίξουν. Παρ´ όλα αυτά, όμως, το 52% των ομολογιούχων έτρεξαν να εισπράξουν το 35% και για τα υπόλοιπα έχει ο θεός. Και πράγματι ο θεός των τοκογλύφων, ενσαρκωμένος στο πρόσωπο του Γκλίξμπουργκ, τους βοήθησε.
Ε. ΈΡΧΕΤΑΙ Ο ΓΚΛΙΞΜΠΟΥΡΓΚ
Σ´όλο αυτό το διάστημα, άλλες κύριες ασχολίες του Λαϊκού Κόμματος ήταν οι επιστημονικές καλπονοθεύσεις και η συστηματική ρουσφετολογία. Πάνω στο δημόσιο ταμείο είχαν ριχτεί μ´άγριες διαθέσεις οι φίλοι του κόμματος, που τόσα χρόνια είχαν μείνει μακριά από την εξουσία. Ο Τσαλδάρης, περισσότερο κατάλληλος για δικολάβος παρά για αρχηγός κόμματος, ξόδευε όλη την, όχι και τόσο πληθωρική, ζωτικότητά του σε επιφυλάξεις, σοφίσματα και σε διάφορου συνδυασμούς που σοφιζόταν για ν' αντιμετωπίσει, την αντιπολίτευση και τις γκρίνιες των φίλων του πού τρώγονταν σαν τα σκυλιά.
Οι αντιθέσεις ανάμεσα στα δύο αστοτσιφλκικάδικα μπλοκ οξύνονται και παίρνουν τη μορφή ανοιχτής ένοπλης σύγκρουσης το Μάρτη του '35. Το «αντιβενιζελικό» κράτος – εφεύρεση του Μεταξά – παρόλη την τρομοκρατία που ξαπόλυσε όταν επιβλήθηκε, δεν κατάφερε να πνίξει το λαϊκό κίνημα. Οι εκλογές του Ιούνη του '35 φανερώνουν ότι οι λαϊκές μάζες αρχίζουν να χειραφετούνται πια από την επιρροή των πλουτοκρατικών κομμάτων και να προσανατολίζονται προς τ´αριστερά. Η κατάσταση αυτή αρχίζει να καταντάει αρκετά επικίνδυνη για την ντόπια πλουτοκρατία και πολύ επιζήμια για τους ξένους κεφαλαιούχους, που θα επιθυμούσαν να ασχολιέται ο ελληνικός λαός με τα «ειρηνικά» του έργα και να μην καταγίνεται τόσο πολύ στην πολιτική. Και τότε όλοι οι αντιδραστικοί πλουτοκρατικοί κύκλοι του εσωτερικού και του εξωτερικού, με πρώτη την Εθνοτράπεζα, με τις συμβουλές και την έγκριση του Βενιζέλου, με την ανοχή των ψευτοδημοκρατικών κομμάτων και με τις ευλογίες και τα χειροκροτήματα των ομολογιούχων, άρχισαν να κηρύχνουν την πολιτική της «συμφιλίωσης». Όργανο για την πραγματοποίησή της θα ´ταν ο δεύτερος Γεώργιος Γκλίξμπουργκ, που τον τάιζε δώδεκα ολόκληρα χρόνια ο Χάμπρο. Φτάνει να 'ρχόταν ο βασιλιάς για να αγαπηθούν βενιζελικοί και αντιβενιζελικοί και να ζήσει ο λαός ευτυχισμένος.
Επειδή, όμως, ο λαός με μια μεγαλειώδη συγκέντρωση των αντιφασιστικών δημοκρατικών του δυνάμεων έδειξε την ακλόνητη διάθεσή του να υπερασπίσει τις δημοκρατικές του ελευθερίες, ανάλαβε να κανονίσει τα περαιτέρω αυτοχειροτονηθείς σε αντιβασιλιά Γ. Κονδύλης, με το διαβόητο δημοψήφισμα που οργάνωσε το Νοέμβρη του '35.
Κι έτσι η Ελλάδα απόχτησε πάλι βασιλιά και σε λίγο και «εθνικό» κυβερνήτη, οι ομολογιούχοι εξασφάλισαν, όπως θα δούμε, το ποσοστό που ζητούσαν και τον ελληνικό λαό ανάλαβε να τον επαναφέρει στα ειρηνικά του έργα ο Μανιαδάκης.
* Απόσπασμα από το βιβλίο του Νίκου Μπελογιάννη "Ξένο Κεφάλαιο στην Ελλάδα" από τις εκδόσεις "ΑΓΡΑ" (2010)
Powered by
phpBB
© 2001, 2005 phpBB Group
Hellenic (Greek) by Alex Xenias - Διορθώσεις:Αλφόνσος Πάγκας